Vizitë në ishullin e Sardës dhe shpellat përreth.
IsIhulli i Sardës (i njohur zyrtarisht si Ishulli i Shurdhahut) është një perlë magjepsëse historike dhe natyrore e vendosur në Shqipërinë e Veriut, brenda Rezervuarit të Vau të Dejës.
Dikur një qytet mesjetar i lulëzuar i ngritur mbi një kodër, ai u shndërrua në një ishull prej 7.5 hektarësh në vitin 1973, kur lugina e lumit Drin u përmbyt për shkak të ndërtimit të një hidrocentrali.
Rëndësia Historike
- Origjina e Lashtë: Vendi daton që nga një vendbanim i lashtë ilir i shekujve VI dhe VII dhe është ngushtësisht i lidhur me kulturën rajonale të Komani-Krujës.
- Nyje Strategjike Tregtare: Sarda ishte e pozicionuar në mënyrë strategjike përgjatë rrugës së vjetër tregtare që lidhte Detin Adriatik me Dardaninë (Kosovën e sotme), duke shërbyer si një pikë e rëndësishme pushimi për tregtinë.
- Kulmi Mesjetar: Midis shekujve IX dhe XII, qyteti njohu një rritje të shpejtë. Ai u bë një kështjellë mbrojtëse e shquar e sunduar nga princi feudal Lekë Dukagjini dhe shërbeu si një qendër e rëndësishme peshkopate fetare, duke patur dy unaza muresh guri dhe 14 kisha.
- Rënia: Qyteti u shkatërrua rëndë dhe u rrënua gjatë pushtimit osman në vitin 1491.
Çfarë Mund të Shihni Sot
Ishulli është kryesisht i banuar dhe i mbuluar me gjelbërim të harlisur, duke ofruar një park arkeologjik në qiell të hapur të rrethuar nga ujëra bruz:
- Rrënojat e Kalasë Mesjetare: Vizitorët mund të eksplorojnë çfarë ka mbetur nga kalaja e shekullit XI, duke përfshirë kullat e lashta dhe dy shtresat e mureve mbrojtëse prej guri (disa prej të cilave janë pjesërisht të zhytura nën vijën e liqenit).
- Themelet e Kishave: Mbetjet e kishave të hershme mesjetare dhe bizantine mund të vërehen ende në të gjithë peizazhin e ishullit.
- Peizazhet Natyrore: Shkëmbinjtë e thiktë që ngrihen në mënyrë dramatike nga ujërat e qeta ofrojnë pamje mahnitëse për ecje (hiking), të kornizuara nga drita unike e Shqipërisë së Veriut.
Si ta Vizitoni & Logjistika
- Arritja Atje: Ishulli është i aksesueshëm vetëm me varkë. Varkat turistike lokale operojnë gjatë muajve të verës dhe nisen ose nga diga e Vaut të Dejës, ose nga fshati bregliqenor i Rragamit (afër Shkodrës).
- Detajet e Transportit: Sipas Udhëzuesit të Wikivoyage për Ishullin e Shurdhahut, ju mund të merrni një minifurgon lokal nga Shkodra për në Rragam ose te diga, ku mund të merrni me qira varka private lokale ose të kërkoni operatorë gruporë si Shoqata Sarda për të mbërritur në ishull.
- Shërbimet: Vetë ishulli është plotësisht i pazhvilluar, pa dyqane apo hotele—gjë që e bën atë një destinacion të përsosur për një piknik të qetë dhe udhëtim ditor. Shumica e udhëtarëve zgjedhin të bëjnë kamping ose të drekojnë në tokë të thartë (në breg) në bizneset e afërta si Titi Rragam.
Galeria
